Gastcolumn: Jieskje Hollander

vereniging

Het nietszeggen voorbij. De uitdaging van een PPC

Op zaterdag 25 augustus stelde het Congres van D66 het definitieve verkiezingsprogramma voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 vast. Voor de Permanente Programmacommissie (PPC), waar ik de afgelopen maanden als secretaris deel van uitmaakte, was dit een mooi moment. Een complex en tijdrovend project, gestart direct na het klappen van het Catshuisoverleg op 21 april, kwam hiermee succesvol tot een einde.

Eerder deze zomer, volgend op de presentatie van het conceptprogramma op 23 juni, was binnen én buiten de partij de evaluatie van het werk van de PPC alvast begonnen. Een spitsvondige observatie kwam van Rob Wijnberg, hoofdredacteur van NRC Next. In zijn column van 24 juli over holle programmaretoriek (oftewel: ‘de kunst van het nietszeggen’) vroeg Wijnberg zich af waarom in het (concept)verkiezingsprogramma van D66 toch steeds benadrukt werd dat deze partij wenste te werken ‘aan een wereld waarin de mens weer centraal staat.’ Vreesden de sociaal-liberalen soms verwarring met de partij voor de dieren?

De column van Wijnberg is aanbevelenswaardig. Niet alleen omdat zijn analyse van met name het CDA program u smakelijk zal laten lachen, maar ook - en interessanter - omdat de column een wezenlijke uitdaging voor schrijvers van politieke programma’s bloot legt: het symbiotisch verweven van honderden beleidsdetails met abstracte ideologische hoofdlijnen.

Om als opdracht van partijleden aan een nieuwe fractie te kunnen fungeren, zijn in een verkiezingsprogramma concrete beleidsvoorstellen wenselijk, of zelfs onmisbaar. Maar wat technische details over, bijvoorbeeld, de inrichting van de Ecologische Hoofdstructuur of het instellen van een ‘tax shelter’ voor de Nederlandse filmindustrie - naar hun aard - niet kunnen, is uitleggen waarom deze interventies nodig zijn om de D66 idealen te bereiken, en nog wezenlijker, te expliciteren welke politieke idealen uiteindelijk met deze interventies gemoeid zijn. En juist deze laatste zaken zijn van groot belang zijn voor wie zich ten doel stelt een wervend politiek pamflet te schrijven en het niveau van technocratisch geneuzel te ontstijgen.

Het zoeken naar heldere taal om politieke idealen te beschrijven en vervolgens de beleidsmatige marsroute daar logisch uit voort te laten vloeien, is een grote uitdaging voor programmaschrijvers. Dat landelijke programmacommissies daarmee geworsteld hebben - de één gelukkig nog net wat meer dan de ander - wijst de column van Wijnberg haarfijn uit. Mijn advies aan de Groningse PPC in oprichting: lach smakelijk om de blunders van hen die u voorgingen en tijg aan het werk. Iets wezenlijks zeggen is nog niet eenvoudig gebleken!

Jieskje Hollander
Medewerker Programmawerkgroepen bij de mr. Hans van Mierlo Stichting

De Groningse PPC zoekt nog 1 lid! Bekijk de vacature hier.